Müşteri Portalı TREN

Şirket satın alırken

Rehber

Mevcut bir şirketi satın almak pazara hızlı giriş sağlar, ancak şirketin geçmiş yükümlülükleri de devralınır. Satın alma öncesi inceleme, fiyatın ve sözleşmenin sağlam temellere dayanmasını sağlar.

Neden inceleme?

Şirket satın almanın en büyük riski, şirketin yanında hangi yükümlülükleri getirdiğinin tam olarak bilinmemesidir. Satıcının beyanları ile şirketin gerçek durumu arasındaki farklar çoğu zaman satın alma tamamlandıktan sonra ortaya çıkar. Bu noktada telafi imkânı sınırlıdır ve maliyetlidir.

Satın alma öncesi inceleme (due diligence)

  • Finansal inceleme: Kârlılığın sürdürülebilirliği ve tek seferlik kalemlerden arındırılmış FAVÖK, işletme sermayesi ihtiyacı, net borç ve borç benzeri kalemler, bilanço dışı yükümlülükler.
  • Vergi incelemesi: Geçmiş dönem beyanları, KDV iadeleri, ilişkili kişilerle işlemler ve olası vergi incelemesi riskleri. Şirketin geçmiş dönem vergi borçları, ortaklık yapısı değişse de şirkette kalır.
  • Hukuki inceleme: Önemli sözleşmeler, davalar, teminat, rehin ve ipotekler, ruhsat ve lisanslar, iş hukuku kaynaklı riskler.
  • Operasyonel inceleme: Müşteri ve tedarikçi bağımlılığı, kilit çalışanlar, bilgi sistemleri ve iç kontrol.

Sık karşılaşılan durumlar

  • Satıcının açıkladığı ciro, tek seferlik satışlarla ya da yıl sonuna sıkıştırılmış işlemlerle desteklenmiş olabilir.
  • Bilançoda görünen alacakların bir kısmı uzun süredir tahsil edilemeyen, şüpheli hâle gelmiş tutarlar olabilir.
  • Stokların bir kısmı fiziken bulunmayabilir ya da satılabilir durumda olmayabilir.
  • Maddi duran varlıklar üzerinde rehin, ipotek ya da kullanımı kısıtlayan şartlar bulunabilir.
  • Devirden önceki dönemlere ait vergi ve SGK yükümlülükleri, devirden sonra şirketin karşısına çıkabilir.

Değerleme ve fiyat

Satın alma fiyatı, indirgenmiş nakit akımları ve piyasa çarpanları gibi yöntemlerle belirlenen değerin; inceleme bulguları, net borç ve işletme sermayesi düzeltmeleriyle uyarlanmasıyla oluşur. Fiyatın belirli bir tarihteki bilançoya göre sabitlenmesi ya da kapanıştaki bilançoya göre düzeltilmesi gibi mekanizmalar, satıcı ve alıcı arasındaki riski farklı biçimlerde paylaştırır.

Sözleşmede koruma

İnceleme bulguları satış sözleşmesine yansıtılmalıdır. Satıcının beyan ve taahhütleri, tazminat hükümleri ve bedelin bir kısmının belirli bir süre emanette tutulması, ortaya çıkabilecek geçmiş dönem yükümlülüklerine karşı başlıca koruma araçlarıdır.

Rekabet Kurulu izni

Belirli ciro eşiklerini aşan birleşme ve devralmalar Rekabet Kurulu'nun iznine tabidir. İzin alınmadan gerçekleştirilen bu tür işlemler hukuken geçerlilik kazanmaz; bu nedenle izin şartı işlem takvimine baştan dahil edilmelidir.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve son güncelleme tarihindeki mevzuata dayanır. Somut işlemler için mevzuatın güncel hâline ve uzman görüşüne başvurulmalıdır.